INSHOOT ZAMINIDAGI ZO‘RIQISHLAR VA ULARNING QURILISHDAGI AHAMIYATI
Keywords:
gruntlar mexanikasi, inshoot zamini, poydevor, zo‘riqishlar, tik zo‘riqish, urinma zo‘riqish, grunt turg‘unligi, mustahkamlik, elastiklik nazariyasi, yuk ta’siri.Abstract
Mazkur maqolada gruntlar mexanikasi fanining asosiy tushunchalari bayon etilgan bo‘lib, inshoot zaminida hosil bo‘ladigan zo‘riqishlar, ularning grunt qatlamlari bo‘ylab tarqalishi hamda mustahkamlik va turg‘unlikka ta’siri tahlil qilingan. Inshootdan poydevor orqali zaminga uzatiladigan yuklar ta’sirida yuzaga keluvchi normal va urinma zo‘riqishlar, ularning chuqurlik bo‘yicha o‘zgarishi yoritilgan. Gruntlarning zichlashuvi, cho‘kish jarayoni va siljishga qarshiligi masalalari ko‘rib chiqilib, turg‘unlik holatini baholashda zaxira koeffitsiyentining ahamiyati asoslab berilgan. Shuningdek, elastiklik nazariyasining gruntlarga tatbiq etilish shartlari, turli yuk holatlarida tik va urinma zo‘riqishlarni aniqlash usullari bayon etilgan. Tadqiqot natijalari inshoot zaminining mustahkamligi va turg‘unligini baholashda muhim nazariy va amaliy ahamiyatga ega.
