DENIM MATOLARINI QAYTA ISHLASH JARAYONIDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR VA ULARNING ZAMONAVIY KIYIM DIZAYNIDAGI O‘RNI
Keywords:
denim, upcycling, barqaror moda, aylanma iqtisodiyot, patchwork, destruktiv dizayn, raqamli modellashtirish, lazer texnologiyasi, ozon ishlovi, zero-waste, ekologik dizayn.Abstract
Mazkur maqolada denim matolarini ikkilamchi foydalanishga qaytarish va ularning xizmat muddatini uzaytirishga qaratilgan zamonaviy dizayn-texnologik yondashuvlar tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy e’tibori upcycling, konstruktiv qayta loyihalash, patchwork, raqamli modellashtirish hamda suv va kimyoviy resurslardan foydalanishni kamaytirishga xizmat qiluvchi pardozlash usullarining o‘zaro bog‘liqligiga qaratilgan. Muallifning tahliliy yondashuvi asosida eskirgan denim buyumlarini yangi ayollar kiyimi va aksessuarlariga aylantirish uchun bosqichma-bosqich texnologik model taklif etiladi. Tahlil shuni ko‘rsatadiki, denimni qayta ishlashda ekologik samaradorlik faqat chiqindini kamaytirish bilan emas, balki materialni iloji boricha yuqori qiymatli mahsulot sifatida saqlab qolish, konstruksiyani tejamkor qurish va mahsulotning foydalanish muddatini uzaytirish bilan belgilanadi. Raqamli loyihalash esa kesim variantlarini oldindan tekshirish, material sarfini kamaytirish va qayta ishlangan bo‘laklarning estetik imkoniyatlarini aniqlash uchun qo‘shimcha vosita bo‘lib xizmat qiladi.
References
[1] European Environment Agency. Circularity of the EU textiles value chain in numbers. EEA Briefing 03/2025. Copenhagen, 2025.
[2] European Environment Agency. Management of used and waste textiles in Europe’s circular economy. EEA Briefing 03/2024. Copenhagen, 2024.
[3] United Nations Environment Programme (UNEP). Sustainable and circular textiles. UNEP Textile Initiative, accessed 2026.
[4] Abagnato, S., Rigamonti, L., Grosso, M. Life cycle assessment applications to reuse, recycling and circular practices for textiles: A review. Waste Management, 182, 2024, pp. 74–90. DOI: 10.1016/j.wasman.2024.04.016.
[5] Papamichael, I., Voukkali, I., Economou, F. et al. Mobilisation of textile waste to recover high added value products and energy for the transition to circular economy. Environmental Research, 242, 2024, 117716. DOI: 10.1016/j.envres.2023.117716.
[6] European Environment Agency. Textiles and the environment: the role of design in Europe’s circular economy. EEA, 2022.
[7] United Nations Environment Programme. Sustainable Fashion: Communication Strategy 2021–2024. UNEP, 2022.
