JASET

LINGVOPRAGMATIK OMILLARNING SINXRON AI-TARJIMA TIZIMLARIDA IFODALANISHI: INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI KESIMIDA META-MAKON TAHLILI

Authors

  • Jumayev Ashurali Eshkeldi o‘g‘li

    Muallif: Qarshi xalqaro universiteti Filologiya va tillarni o’qitish kafedrasi Katta o‘qituvchisi
    Author

Keywords:

lingvopragmatika, sun’iy intellekt, sinxron tarjima, meta-makon, implikatura, nutq aktlari, kontekst, semantik asimmetriya, o‘zbek tili, ingliz tili.

Abstract

Mazkur maqolada sinxron sun’iy intellekt (AI) asosidagi tarjima tizimlarida lingvopragmatik omillarning ifodalanishi ingliz va o‘zbek tillari misolida meta-makon materiallari asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda nutq aktlari, kontekstual ma’no, implikatura, madaniy kodlar hamda kommunikativ niyat kabi lingvopragmatik kategoriyalarning avtomatik tarjimada qay darajada aks etishi o‘rganiladi. Shuningdek, ingliz va o‘zbek tillari o‘rtasidagi semantik-sintaktik asimmetriya AI tarjima tizimlarining sifatiga qanday ta’sir ko‘rsatishi aniqlanadi. Tadqiqot natijalari sinxron tarjima tizimlarini takomillashtirishda lingvopragmatik yondashuv muhim ahamiyat kasb etishini ko‘rsatadi.

Downloads

Published

2026-04-15