KOMPLIMENTLARNING PARALINGVISTIK HODISA SIFATIDAGI NAMOYON BO‘LISHI.
Keywords:
sotsiosemiotika; kompliment; paralingvistika; prosodika (intonatsiya, pitch, tembr, loudness, pauza); multimodallik; politeness; madaniyatlararo pragmatika.Abstract
Maqola komplimentni paralingvistik hodisa sifatida tahlil qiladi va prosodik hamda noverbal resurslar—intonatsiya, pitch, tembr (ovoz sifati), tovush balandligi, pauza, mimika, nigoh va tana harakati—leksik ifodadan ustun tarzda samimiyat, ijtimoiy masofa va pragmatik kuchni qanday belgilashini ko‘rsatadi (o‘zbek, ingliz va rus kontekstlarida). Politeness nazariyasi hamda multimodal/diskurs tahlilga tayangan holda, ish bir xil leksik komplimentning prosodik profili (ko‘tarinki vs tekis intonatsiya, keng vs tor pitch diapazoni, “iliq” vs “metallik” tembr, me’yoriy loudness, maqsadli pauza) orqali samimiy, kinoyaviy, o‘yinchan yoki “face-threatening” sifatida qayta talqin qilinishini namoyon etadi. Tadqiqot natijasi sifatida kompliment berishning paralingvistik parametrlarini operatsionlashtiruvchi sotsiosemiotik yondashuv, madaniyatlararo “moslik” muammolari (mos kelmaslik kinoya va noqulaylikka olib kelishi) va keyingi izlanishlar uchun amaliy tahlil andozasi taklif etiladi.
