СУНЪИЙ ИНТЕЛЛЕКТ ИНТЕЛЛЕКТУАЛ ВА КОГНИТИВ КОМПЕТЕНЦИЯЛАРНИ РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ ТАРКИБИЙ ҚИСМИ СИФАТИДА
Keywords:
сунъий интеллект, когнитив компетенция, интеллектуал компетенция, мета-таҳлил, эффект ўлчами, юқори тартибли тафаккур, адаптив таълим, когнитив юклама, когнитив инерция, рақамли таълим.Abstract
Мақолада сунъий интеллект (СИ) талабаларнинг интеллектуал ва когнитив компетенцияларини ривожлантириш тизимининг таркибий қисми сифатидаги ўрни ва функциялари таҳлил қилинган. Хорижий олимлар ва экспертларнинг фикрлари ҳамда мета-таҳлил натижалари (эффект ўлчамлари) асосида СИ нинг когнитив компетенцияларга таъсири ҳам ижобий, ҳам эҳтимолий салбий жиҳатлари билан очиб берилган. Жаҳон бўйича таълимда СИ ни қўллаш статистикаси ва бозор кўрсаткичлари келтирилган. Ўзбекистонда СИ ни компетенцияларни ривожлантириш тизимига интеграция қилиш имкониятлари ва жорий ҳолат асосланган.
References
1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Сунъий интеллект технологияларини 2030 йилгача ривожлантириш стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида»ги ПҚ-358-сонли қарори. – Тошкент, 2024 йил 14 октябрь. – Қонунчилик маълумотлари миллий базаси: lex.uz/docs/7158604.
2. American Association of Colleges and Universities. National Survey: College Faculty Concerns on AI Overreliance. – Washington: AAC&U, 2026.
3. AI in Higher Education: A Meta Summary of Recent Surveys of Students and Faculty // Campbell Academic Technology Services, 2025.
4. OECD Digital Education Outlook 2026: Exploring Effective Uses of Generative AI in Education. – Paris: OECD Publishing, 2026. – 240 p.
5. How ChatGPT impacts student engagement from a systematic review and meta-analysis study // Computers and Education: Artificial Intelligence. 2025. Vol. 8.
6. Liu M., et al. The Impact of ChatGPT on Students' Academic Achievement: A Meta-Analysis // Journal of Computer Assisted Learning. 2025. Vol. 41, № 4.
7. Wang J., Fan W. The effect of ChatGPT on students' learning performance, learning perception, and higher-order thinking: insights from a meta-analysis // Humanities and Social Sciences Communications. 2025. Vol. 12.
8. Undergraduate students' learning outcomes with ChatGPT: A meta-analytic study // Computers and Education: Artificial Intelligence. 2025. Vol. 9.
