XALQARO SUV HUQUQI VA TRANSCHEGARAVIY SUV RESURSLARINI BOSHQARISHNING HUQUQIY MEXANIZMLARI: MARKAZIY OSIYO MISOLIDA
Keywords:
Transchegaraviy suv resurslari, xalqaro suv huquqi, adolatli va oqilona foydalanish, zarar yetkazmaslik prinsipi, Helsinki qoidalari, BMT suv konvensiyasi, havza yondashuvi, Markaziy Osiyo.Abstract
Mazkur maqolada xalqaro suv huquqining shakllanishi, uning transchegaraviy suv resurslarini boshqarishdagi o‘rni va asosiy tamoyillari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Xususan, adolatli va oqilona foydalanish, sezilarli zarar yetkazmaslik hamda oldindan xabardor qilish va maslahatlashish prinsiplarining nazariy asoslari va amaliyotdagi ziddiyatlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, 1966-yilgi Helsinki qoidalari, 1992-yilgi Helsinki konvensiyasi va 1997-yilgi BMT suv oqimlari konvensiyasining ahamiyati yoritilgan. Markaziy Osiyo mintaqasi misolida transchegaraviy suv resurslaridan foydalanishdagi mavjud muammolar, xususan, yirik gidroinshootlar (Rog‘un GES) qurilishi atrofidagi huquqiy va ekologik kolliziyalar tahlil qilinib, havza yondashuvi (IWRM) asosida boshqaruv mexanizmlarini takomillashtirish yuzasidan tavsiyalar berilgan.
References
1. McCaffrey, S. C. (2019). The Law of International Watercourses (3rd ed.). Oxford University Press.
2. Stephan, R. M. (2018). International water law for transboundary aquifers – a global perspective. Central Asian Journal of Water Research (CAJWR), 4(2), 48–58.
3. Pak, M., Wegerich, K., & Kazbekov, J. (2013). Re-examining conflict and cooperation in Central Asia: A case study from the Isfara River, Ferghana Valley. International Journal of Water Resources Development, 30(2), 230–245.
4. Wouters, P. (2013). International water law – facilitating cooperation and protecting water resources. Hydrological Sciences Journal, 58(8), 1637–1649.
