XORIJIY ILMIY DISKURSDA O‘ZBEK ADABIYOTINING QABUL QILINISHI VA TALQIN MUAMMOLARI
Keywords:
o‘zbek adabiyoti, XX asr adabiyoti, xorijiy ilmiy diskurs, adabiyotshunoslik, tarjimashunoslik, badiiy tarjima, talqin muammolari, madaniy tafovut, semantik yo‘qotish, stereotiplar, orientalist yondashuv, adabiy qabul (reception), global adabiy jarayon, ilmiy tahlil, milliy kontekst, adabiy meros, akademik almashinuv, nashr jarayoni.Abstract
Mazkur tadqiqotda XX asr o‘zbek adabiyotining xorijiy ilmiy diskursda qabul qilinishi va talqin qilinishi bilan bog‘liq muammolar tahlil etiladi. Ishda o‘zbek adabiyotining xalqaro ilmiy muhitga kirib borish omillari, xususan, tarjima jarayonlari, nashr faoliyati va akademik almashinuvning roli yoritilgan. Shuningdek, xorijiy adabiyotshunoslikda qo‘llanilayotgan nazariy yondashuvlar asosida o‘zbek adabiy merosining qanday talqin qilinayotgani ko‘rib chiqiladi.Tadqiqot davomida talqin jarayonida yuzaga keladigan asosiy muammolar — madaniy tafovutlar, semantik yo‘qotishlar, stereotipik qarashlar hamda ideologik ta’sirlar aniqlanadi va tahlil qilinadi. Ayniqsa, milliy kontekstning yetarli darajada inobatga olinmasligi xorijiy ilmiy diskursda noto‘g‘ri yoki biryoqlama xulosalarga olib kelishi asoslab beriladi.Shu bilan birga, ishda o‘zbek adabiyotining xorijiy ilmiy maydondagi qabulini takomillashtirish yo‘llari taklif etilib, sifatli tarjimalarni rivojlantirish, xalqaro ilmiy hamkorlikni kengaytirish hamda zamonaviy metodologiyalarni qo‘llash zarurligi asoslanadi. Tadqiqot natijalari o‘zbek adabiyotining global ilmiy makondagi o‘rnini yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.
References
1. Abdulla Qodiriy. O‘tkan kunlar. — Toshkent: Sharq, 2018.
2. Cho‘lpon. Kecha va kunduz. — Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot, 2019.
3. Ozod Sharafiddinov. O‘zbek adabiyoti tarixi haqida mulohazalar. — Toshkent: Ma’naviyat, 2005.
4. Naim Karimov. Jadid adabiyoti. — Toshkent: Fan, 2007.
5. Edward Said. Orientalism. — New York: Vintage Books, 1978.
6. Lawrence Venuti. The Translator’s Invisibility: A History of Translation. — London: Routledge, 1995.
7. Susan Bassnett. Translation Studies. — London: Routledge, 2002.
8. Gayatri Chakravorty Spivak. Can the Subaltern Speak? — Harvard University Press, 1988.
9. Roman Jakobson. On Linguistic Aspects of Translation. — Cambridge: Harvard University Press, 1959.
10. UNESCO. World Literature and Translation Reports. — Paris, 2010.
