PERINATAL SKRINING TIZIMI ORQALI TUG‘MA NUQSONLARNI ANIQLASH: RIVOJLANAYOTGAN MAMLAKATLAR TAJRIBASI VA MUAMMOLARI
Keywords:
perinatal skrining, tug‘ma nuqsonlar, prenatal diagnostika, rivojlanayotgan mamlakatlar, sog‘liqni saqlash infratuzilmasi, NIPT, ona va bola salomatligi.Abstract
Mazkur tezisda perinatal skrining tizimi orqali tug‘ma nuqsonlarni aniqlash masalasi rivojlanayotgan mamlakatlar tajribasi va mavjud tizimli muammolari kesimida tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi perinatal skriningning diagnostik ahamiyatini yoritish bilan birga, uni samarali tashkil etishga ta’sir qiluvchi infratuzilmaviy, iqtisodiy, kadrlar va ijtimoiy omillarni aniqlashdan iborat. Tezisda ultratovush tekshiruvi, biokimyoviy skrining va noinvaziv prenatal test kabi usullarning amaliy imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, rivojlanayotgan davlatlarda perinatal skrining tug‘ma nuqsonlarni erta aniqlash uchun muhim vosita bo‘lsa-da, uning samaradorligi hududiy tengsizlik, laboratoriya imkoniyatlari cheklanganligi, malakali mutaxassislar yetishmovchiligi va aholining tibbiy xabardorligi pastligi bilan chegaralanadi. Shu sababli skrining tizimini takomillashtirishda yagona klinik protokollar, moliyaviy qo‘llab-quvvatlash, mobil diagnostika, kadrlar malakasini oshirish va tibbiy-ma’rifiy ishlarni kuchaytirish muhim ahamiyatga ega.
References
1. Axmedov A.M. Perinatal diagnostika va prenatal skriningning zamonaviy usullari. – Toshkent: Tibbiyot, 2021.
2. Karimova D.Sh. Ona va bola salomatligida prenatal skriningning ahamiyati // Tibbiyotda yangi kun. – Toshkent, 2020. – №4. – B. 45–49.
3. Rasulov Sh.A. Tug‘ma nuqsonlarni erta aniqlashda ultratovush diagnostikasining o‘rni // O‘zbekiston tibbiyot jurnali. – 2021. – №3. – B. 52–56.
4. Tursunova M.K. Perinatal skrining tizimini takomillashtirishning tibbiy-ijtimoiy jihatlari // Toshkent tibbiyot akademiyasi axboroti. – 2022. – №2. – B. 61–66.
5. Xudoyberdiyev B.R. Prenatal diagnostika va homila patologiyalarini aniqlash muammolari. – Toshkent: Fan, 2019.
6. Nicolaides K.H. First-trimester screening for chromosomal abnormalities // Seminars in Perinatology. – 2005. – Vol. 29. – P. 190–194.
7. Malone F.D., Canick J.A., Ball R.H. et al. First-trimester or second-trimester screening for Down’s syndrome // New England Journal of Medicine. – 2005. – Vol. 353. – P. 2001–2011.
