“TRANSKRANIAL MAGNIT STIMULYATSIYANING (TMS) GEN O'ZGARISHLARIGA TA'SIRI BILAN INSULT TIKLANISHINING MOLEKULYAR MEXANIZMINI O'RGANISH”
Keywords:
Transkranial magnit stimulyatsiya, gen ekspressiyasi, insult, neyroplastiklik, BDNF, VEGF, c-Fos, neyroreabilitatsiya, molekulyar mexanizm.Abstract
So‘nggi yillarda transkranial magnit stimulyatsiya (TMS) usuli insultdan keyingi neyroreabilitatsiyada samarali, invaziv bo‘lmagan neyromodulyatsion yondashuv sifatida keng tadqiq qilinmoqda. Ushbu tadqiqotda TMSning insultdan keyingi gen ekspressiyasi va sinaptik plastiklikka ta’siri o‘rganildi. Klinik kuzatuvlarda 60 nafar insult o‘tkazgan bemor ishtirok etdi: ulardan 30 nafari TMS terapiya guruhiga, 30 nafari standart fizioterapiya guruhiga kiritildi. 6 haftalik davolashdan so‘ng TMS guruhida BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor), VEGF (Vascular Endothelial Growth Factor) va c-Fos genlarining ekspressiyasi sezilarli oshgani kuzatildi (p<0.05). Klinik jihatdan esa motor funksiyalar NIHSS shkalasi bo‘yicha o‘rtacha 35% ga yaxshilandi. Tadqiqot natijalari TMS insultdan keyingi neyroplastiklikni genetik va molekulyar darajada faollashtirishi mumkinligini ko‘rsatadi.
References
1. Lefaucheur, J. P., Aleman, A., Baeken, C., et al. (2020). Evidence-based guidelines on the therapeutic use of repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS): An update (2020–2023). Clinical Neurophysiology, 131(2), 474–528.
https://doi.org/10.1016/j.clinph.2019.11.002
2. Cirillo, G., Di Pino, G., Capone, F., et al. (2021). Neuroplasticity and brain stimulation in post-stroke recovery. Neural Plasticity, 2021, 1–15.
https://doi.org/10.1155/2021/8890007
3. Wang, Z., Zhang, Y., Zhang, L., et al. (2022). Effects of repetitive transcranial magnetic stimulation on gene expression related to neuroplasticity in post-stroke patients. Frontiers in Neuroscience, 16, 894621.
https://doi.org/10.3389/fnins.2022.894621
4. Rossi, S., Hallett, M., Rossini, P. M., Pascual-Leone, A. (2021). Safety and application guidelines for TMS in clinical and research settings. Brain Stimulation, 14(1), 134–157.
https://doi.org/10.1016/j.brs.2020.10.010
5. Chen, R., Classen, J., Gerloff, C., et al. (2020). Depression of motor cortex excitability by low-frequency TMS after stroke: Role of cortical reorganization. Brain, 143(3), 689–702.
https://doi.org/10.1093/brain/awz367
6. Grefkes, C., & Fink, G. R. (2020). Reorganization of cerebral networks after stroke: New insights from neuroimaging with connectivity analyses. Brain, 143(4), 1024–1037.