“TA'LIMDA BOSHQARUV MA'LUMOTLARINING ISHONCHLILIGI VA AUDIT TIZIMLARINI BLOKCHEYN ORQALI AVTOMATLASHTIRISH”
Keywords:
blockchain, ta’lim tizimi, shaffoflik, raqamli xavfsizlik, axborot texnologiyalari, diplomlar, baholash tizimi.0Abstract
Mazkur maqolada ta’lim tizimida boshqaruv ma’lumotlarining ishonchliligi va audit jarayonlarining shaffofligini ta’minlash muammolari tahlil qilinadi hamda ularni hal etishda blokcheyn texnologiyasining qo‘llanish imkoniyatlari yoritiladi.
Raqamli boshqaruv sharoitida ma’lumotlarning o‘zgartirilishi, soxtalashtirilishi yoki sub’ektiv tahriflanishi ta’lim sifati va boshqaruv samaradorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Shu sababli, markazlashmagan, o‘zgarmas va kuzatiladigan ma’lumotlar bazasiga ega bo‘lgan blokcheyn texnologiyasi ta’lim boshqaruvini avtomatlashtirishda ishonchli yechim sifatida taklif etiladi.
Tadqiqotda boshqaruv ma’lumotlari uchun blokcheyn asosida avtomatik audit modeli ishlab chiqish taklif qilinadi. Mazkur modelda har bir boshqaruv qarori yoki hujjati blok sifatida yozilib, smart-kontraktlar yordamida qonuniylik, ruxsat darajalari va vaqt mezonlari avtomatik tarzda tekshiriladi. Bu esa inson omilini kamaytiradi, ma’lumotlar ishonchliligini oshiradi va audit jarayonlarini tezlashtiradi.
Natijada, blokcheyn asosidagi boshqaruv tizimi ta’lim muassasalarida shaffoflikni ta’minlaydi, korrupsiya xavfini kamaytiradi va boshqaruvning samaradorligini oshiradi.
References
1. Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System. [Online] Available at: https://bitcoin.org/bitcoin.pdf
2. Tapscott, D., & Tapscott, A. (2016). Blockchain Revolution: How the Technology Behind Bitcoin and Other Cryptocurrencies is Changing the World. Penguin.
3. Mougayar, W. (2016). The Business Blockchain: Promise, Practice, and the Blockchain Revolution. Wiley.
4. Buterin, V. (2013). A Next-Generation Smart Contract and Decentralized Application Platform. [Online] Available at: https://ethereum.org/en/whitepaper/
5. Zohar, D. (2015). Bitcoin: under the hood. Communications of the ACM, 58(9), 104-113.
6. Catalini, C., & Gans, J. S. (2016). Some Simple Economics of the Blockchain. MIT Sloan Research Paper No. 5191-16. [Online] Available at: https://ssrn.com/abstract=2733725